Hãng hàng không quốc gia Việt Nam (tên giao dịch tiếng Anh: Vietnam Airlines) là hãng hàng không quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là thành phần nòng cốt của Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Hãng nằm dưới sự quản lý của một hội đồng 7 người do Thủ tướng chỉ định, có các đường bay đến khu vực Đông Nam Á, Đông Á, châu Âu và châu Đại Dương, với 46 điểm đến ở 19 quốc gia. Trụ sở chính được đặt tại hai sân bay lớn nhất Việt Nam: Sân bay quốc tế Nội Bài và Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Trước đây, hãng từng nắm phần lớn cổ phần trong Jetstar Pacific Airlines, nhưng hiện nay thì hãng hàng không lớn thứ nhì Việt Nam này đã phát triển độc lập. Hãng nắm 49% trong Cambodia Angkor Air, hãng hàng không quốc gia Campuchia, và 100% trong VASCO, một hãng bay nhỏ chuyên bay ở khu vực miền Nam Việt Nam.
Hãng được đánh giá 3 sao, theo tiêu chuẩn của Skytrax. Ngày 10 tháng 6 năm 2010, hãng chính thức gia nhập liên minh SkyTeam, trở thành hãng hàng không đầu tiên của Đông Nam Á gia nhập liên minh này. Cho đến cuối năm 2011, tổng công ty chiếm khoảng 80% thị phần thị trường hàng không nội địa tại Việt Nam và khoảng 40% thị phần khách du lịch bay đến và rời Việt Nam.
Lịch sử: Lịch sử ngành hàng không dân dụng ở Việt Nam bắt đầu từ ngày 8 tháng 6 năm 1951, với sự thành lập của hãng hàng không dân dụng đầu tiên Air Vietnam. Với số vốn 18 triệu piastre (tức 306 triệu franc Pháp), hãng được hình thành bởi 6 cổ đông ban đầu là Chính phủ Quốc gia Việt Nam (50%), hãng Air France (33,5%), Vận tải hàng không Ðông Dương (SITA) (11%), Vận tải biển (Messageries maritimes) (4,5%), Hiệp hội hàng không vận tải (Union aéronautique des transports) (0,5%), và Aigle Azur Indochine (0,5%). Năm 1968, hãng tái cơ cấu lại vốn, chính phủ Việt Nam Cộng hòa mua lại các phần góp và tăng vốn kiểm soát lên 75% và Air France giảm còn 25%.
Từ một đội bay nhỏ gồm 5 chiếc Cessna 170, với các điểm đến chủ yếu tới những thị trấn nhỏ khắp Việt Nam, Air Vietnam dần phát triển mạnh lên thêm về số lượng máy bay cũng như hệ thống đường bay quốc tế trong suốt 24 năm tồn tại.
Ở miền Bắc, ngành hàng không dân dụng bắt đầu từ ngày 15 tháng 1 năm 1956, khi Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Nghị định số 666/TTg thành lập Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam. Đây được xem là ngày thành lập chính thức của Hàng không Việt Nam hiện tại. Với một đội máy bay nhỏ gồm 5 chiếc của miền Bắc, hàng không Việt Nam mở đường bay quốc tế đầu tiên tới Bắc Kinh. Trong những năm sau đó, về danh nghĩa, nhiều tuyến bay quốc tế được mở đến các nước trong khối Xã hội chủ nghĩa, thậm chí đến một số nước phương Tây, nhưng trên thực tế đều thực hiện quá cảnh sang Trung Quốc.
Năm 1976, sau khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, bên cạnh những cơ sở vật chất đã tiếp quản trước đó, chính phủ Việt Nam tịch thu các tài sản còn lại của Air Vietnam và chuyển cho Tổng Cục Hàng không Dân dụng quản lý và sử dụng. Đội bay Hàng không Dân dụng Việt Nam, ngoài các máy bay Boeing 727 thu được của Air Vietnam, còn được tăng cường bởi các máy bay của Liên Xô như Tupolev Tu-134, Tupolev Tu-154... Một số đường bay quốc tế mới đến Viêng Chăn và Băng Cốc được mở lần lượt vào các năm 1976 và 1978. Bấy giờ, tên giao dịch của Hàng không Dân dụng Việt Nam là Vietnam Civil Aviation; đối với một số tuyến bay đến các nước phương Tây, tên giao dịch Air Vietnam vẫn được sử dụng.
Tháng 4 năm 1993, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (tên giao dịch tiếng Anh là Vietnam Airlines) được thành lập và là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam.
Ngày 27 tháng 5 năm 1996, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Võ Văn Kiệt ký quyết định thành lập Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines Corporation) trên cơ sở sáp nhập 20 doanh nghiệp hoạt động kinh doanh hàng không mà Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam là nòng cốt.
Ngày 20 tháng 10 năm 2002, Vietnam Airlines tổ chức lễ giới thiệu biểu tượng mới “Bông Sen Vàng”. Đây là mốc đánh đấu sự thay đổi toàn diện của Vietnam Airlines với chương trình hiện đại hoá đội ngũ máy bay, mở rộng mạng đường bay và hoàn thiện chất lượng dịch vụ để trở thành một hãng hàng không có tầm cỡ trong khu vực và trên thế giới.
Đây là sáng tác của họa sĩ Victor Kubo (Nhật Bản) và là kết quả của hơn 10 năm tìm kiếm và thử nghiệm để xây dựng mẫu biểu trưng tổng thể của Vietnam Airlines. Theo VNA, Hoa Sen - một hình tượng có ý nghĩa hết sức đặc biệt đối với người Việt Nam. Hoa sen biểu hiện cho sự khai sáng và hoàn mỹ; vừa đời thường lại vừa cao quý, linh thiêng; vừa duyên dáng, mềm mại, nhưng không kém phần cứng cáp, đĩnh đạc.
Có nhiều lý do để những nhà thiết kế chọn biểu tượng hoa sen. Thứ nhất, nó phản ánh lịch sử văn hóa Việt Nam, thu hút sự chú ý, khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Hoa sen có ý nghĩa đặc biệt đối với người Việt Nam, nó tượng trưng cho sự khai sáng và hoàn mỹ theo triết học nhà Phật và phản ánh sức vươn lên của dân tộc Việt Nam. Hoa sen có trong mọi mặt của cuộc sống, trong kiến trúc cung đình và tôn giáo, trong văn học nghệ thuật... Hoa sen có sự khác biệt hoàn toàn so với biểu tượng hiện thời, khác biệt so với các hãng hàng không khu vực. Một số hãng đã sử dụng thành công biểu tượng hoa như China Airlines, Aloha Airlines, Hawaiian Airlines nhưng chưa có hãng nào sử dụng hoa sen. Hơn thế, cả thế giới đều biết đến hoa sen như biểu tượng của giá trị văn hóa và vẻ đẹp châu Á.
Cơ cấu và tổ chức
Chủ tịch Hội đồng thành viên: Ông Đặng Quang Huy
Tổng giám đốc: Ông Phạm Ngọc Minh
Phó Tổng giám đốc:
Ông Phan Xuân Đức
Ông Nguyễn Văn Hưng
Ông Trịnh Hồng Quang
Ông Dương Trí Thành
Ông Trịnh Ngọc Thành
Các công ty thành viên
Xí nghiệp thương mại mặt đất Nội Bài NIAGS buiding
Xí nghiệp thương mại mặt đất Đà Nẵng DIAGS
Xí nghiệp thương mại mặt đất Tân Sơn Nhất TIAGS
Công ty bay dịch vụ Hàng không VASCO
Viện khoa học Hàng không
Công ty TNHH xăng dầu Hàng không VINAPCO
Công ty liên doanh TNHH dịch vụ hàng hóa Tân Sơn Nhất SGNCTVN, SGNCDVN, SGNCEVN
Công ty Cổ phần suất ăn Hàng không Nội Bài HANHHVN
Công ty Cổ phần dịch vụ hàng hóa Nội Bài HANFDVN
Công ty Cổ phần cung ứng Xuất-nhập khẩu lao động ALSIMEXCO
Công ty Cổ phần in Hàng không
Công ty Cổ phần dịch vụ Hàng không sân bay Nội Bài NASCO
Công ty Cổ phần Xuất-Nhập khẩu Hàng không AIRIMEX
Công ty Cổ phần công trình Hàng không ACCCTHK
Công ty tư vấn xây dựng & Dịch vụ Hàng không
Công ty Cổ phần Dịch vụ Hàng không sân bay Đà Nẵng MASCO
Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Hàng không
Công ty Liên doanh TNHH Dịch vụ hàng hóa Tân Sơn Nhất TSC
Công ty Liên doanh TNHH Giao nhận hàng hóa thành phố Hồ Chí Minh VINAKO
Công ty Liên doanh Sản xuất bữa ăn trên máy bay VAC
Công ty Cổ phần Nhựa cao cấp Hàng không APLACO
Công ty Cổ phần cung ứng dịch vụ Hàng không AIRSERCO
Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay VAECO
Tái cơ cấu
Trong dự hướng cổ phần hóa các tập đoàn nhà nước, tháng 11 năm 2011, Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đồng ý đẩy mạnh việc cổ phần hóa Vietnam Airlines giai đoạn 2011-2015, trong đó nhà nước giữ trên 50% vốn điều lệ, và cổ phần hóa Công ty TNHH một thành viên Xăng dầu Hàng không (Vinapco), trong đó Vietnam Airlines giữ trên 50% vốn điều lệ. Tuy nhiên, Chính phủ cho phép Vietnam Airlines được nắm giữ 100% vốn tại Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên Kỹ thuật máy bay (VAECO), và tự quyết định tỷ lệ cổ phần nắm giữ tại 3 xí nghiệp, gồm Thương mại mặt đất Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất và tái cơ cấu Công ty Bay dịch vụ hàng không (Vasco).
Hoạt động
Năm 2002, Vietnam Airlines ký với Airbus việc mua 90 chiếc Airbus A330. Cùng với đó, hãng kí với Boeing mua thêm 8 máy bay Boeing 777-200,9 máy bay Boeing 777-300 giúp nâng cao hơn nữa chất lượng máy bay của hãng. Cùng năm đó, ngày 28 tháng 10, hãng đã chuyển hoạt động của mình từ Sân bay quốc tế Sheremetyevo sang Sân bay Quốc tế Domodedovo.
Ngày 20 tháng 6 năm 2005, hãng đưa hoạt động của mình đến sân bay thứ hai của Đức, với hai chuyến một tuần giữa Frankfurt với Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. (điểm đến trước đây là Berlin). Giai đoạn 2004-2005, số lượng ghế đạt khoảng 70% khi khai thác các chuyến bay giữa hai nước.
Năm 2006, sau khi được đạt được chứng chỉ uy tín về an toàn khai thác của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, Vietnam Airlines đã chính thức trở thành thành viên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế và khẳng định chất lượng dịch vụ mang tiêu chuẩn quốc tế của mình[19][20].
Vào ngày 15 tháng 4 năm 2009, Vietnam Airlines ký văn bản thỏa thuận tham gia liên minh hàng không lớn thứ 2 thế giới - SkyTeam vào giữa năm 2001. Với việc này, Vietnam Airlines sẽ là đối tác quan trọng của các thành viên trong SkyTeam trên toàn thế giới cũng như tại khu vực Đông Nam Á và hành khách sử dụng dịch vụ của Vietnam Airlines có thể đến hơn 950 điểm đến trên khắp thế giới và hành khách của hãng chỉ cần làm thủ tục 1 lần cũng như được thừa hưởng nhiều quyền lợi khác khi hãng gia nhập SkyTeam.
Tháng 10-2011, Vietnam Airlines đã ký thỏa thuận mua 8 chiếc Boeing 787-9 Dreamliner và sẽ được giao hàng bắt đầu từ năm 2015.
Tháng 12 năm 2011, Vietnam Airlines mở đường bay thẳng giữa Việt Nam và London bắt đầu từ ngày 8/12/2011.
Tháng 12 năm 2011, Vietnam Airlines thông báo sẽ tăng giá vé với mức tăng cao nhất lên tới 20%.
Vietnam Airlines dự kiến sẽ mở đường bay thẳng tới Los Angeles, Mỹ bằng loại máy bay Airbus-380 hoặc Boeing 787 hoặc Boeing 777, hiện nay chưa thành công vì còn vướng những thủ tục an toàn khắt khe ở Mỹ. Mặc dù được chính phủ Mỹ giúp đỡ, như trong năm 2008, Mỹ trợ giúp Việt Nam 1,4 triệu đô la Mỹ để nâng cao năng lực giám sát an toàn phù hợp chuẩn mực quốc tế [28].
Các điểm đến
Thông tin ở đây có thể đã lỗi thời hay không còn chính xác nữa.
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp cập nhật. Xem trang thảo luận để có thêm thông tin.
Châu Á
Đông Bắc Á
Trung Quốc
Bắc Kinh (Sân bay quốc tế Thủ Đô Bắc Kinh)
Quảng Châu (Sân bay quốc tế Bạch Vân Quảng Châu)
Hồng Kông (Sân bay quốc tế Hồng Kông)
Côn Minh (Sân bay quốc tế Vu Gia Bá)
Thượng Hải (Sân bay quốc tế Phố Đông Thượng Hải)
Đài Loan
Cao Hùng (Sân bay quốc tế Cao Hùng)
Đài Bắc (Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan)
Nhật Bản
Fukuoka (Sân bay Fukuoka)
Nagoya (Sân bay quốc tế Chubu)
Osaka (Sân bay quốc tế Kansai)
Tokyo (Sân bay quốc tế Narita)
Hàn Quốc
Busan (Sân bay quốc tế Gimhae)
Cheongju (Sân bay Cheongju) theo mùa
Daegu (Sân bay Deagu) theo mùa
Seoul (Sân bay quốc tế Incheon)
Đông Nam Á
Myanmar
Yangon (Sân bay quốc tế Yangon)
Campuchia
Phnom Penh (Sân bay quốc tế Pochentong)
Siem Reap (Sân bay quốc tế Angkor)
Lào
Viêng Chăn (Sân bay quốc tế Wattay)
Luang Prabang (Sân bay quốc tế Luang Prabang)
Malaysia
Kuala Lumpur (Sân bay quốc tế Kuala Lumpur)
Singapore
Singapore (Sân bay quốc tế Changi Singapore)
Thái Lan
Bangkok (Sân bay Quốc tế Suvarnabhumi Bangkok)
Việt Nam
Miền Bắc
Điện Biên Phủ (Sân bay Điện Biên Phủ)
Hà Nội (Sân bay quốc tế Nội Bài) - Trụ sở chính
Hải Phòng (Sân bay Cát Bi)
Miền Trung
Vinh (Sân bay Vinh)
Đồng Hới (Sân bay Đồng Hới)
Chu Lai (Sân bay Chu Lai)
Đà Nẵng (Sân bay quốc tế Đà Nẵng)
Huế (Sân bay Phú Bài)
Khánh Hòa (Sân bay Cam Ranh)
Pleiku (Sân bay Pleiku)
Qui Nhơn (Sân bay Phù Cát)
Tuy Hòa (Sân bay Đông Tác)
Miền Nam
Buôn Ma Thuột (Sân bay Buôn Ma Thuột)
Cà Mau (Sân bay Cà Mau)
Cần Thơ (Sân bay quốc tế Trà Nóc)
Côn Đảo (Sân bay Cỏ Ống)
Đà Lạt (Sân bay Liên Khương)
Thành phố Hồ Chí Minh (Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) - Trụ sở chính
Phú Quốc (Sân bay Phú Quốc)
Rạch Giá (Sân bay Rạch Giá)
Châu Âu
Pháp
Paris (Sân bay quốc tế Charles De Gaulle)
Đức
Frankfurt (Sân bay quốc tế Frankfurt)
Nga
Moskva (Sân bay quốc tế Domodedovo)
Anh
London (Sân bay quốc tế Gatwick London) [từ 8/12/2011]
Châu Đại Dương
Úc
Melbourne (Sân bay Melbourne)
Sydney (Sân bay quốc tế Kingsfort Smith)
Các điểm đến trước đây
Đức: Berlin
Indonesia: Jarkarta
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất: Dubai
Liên doanh
Tính đến tháng 7,2010
Air France (SkyTeam)
Alitalia (SkyTeam)
American Airlines (Oneworld) [ngưng trong thời gian tới]
Cathay Pacific (Oneworld)
Cambodia Angkor Air (liên kết)
China Airlines
China Southern Airlines (SkyTeam)
Czech Airlines (SkyTeam)
Delta Air Lines (SkyTeam)
Garuda Indonesia
Japan Airlines (Oneworld)
KLM (SkyTeam)[30]
Korean Air (SkyTeam)
Lao Airlines
Philippine Airlines
Qantas (Oneworld)
VASCO (công ty con)
Ngoài ra, Vietnam Airlines đã cặp thêm các thỏa thuận với nhiều hãng hàng không khác, như Belavia của Belarus[33], Hãng hàng không S7 Airlines của Nga, [34] và Virgin Blue của Australia [35] Malaysia Airlines, v.v... Ngoài ra, sau khi Vietnam Airlines nhập SkyTeam vào ngày 10 tháng sáu năm 2010, hãng cũng sẽ liên danh với các thành viên SkyTeam.
Vietnam Airlines và Japan Airlines hiện đang liên danh trên các tuyến giữa Việt Nam và Nhật Bản. Hình chụp tại Sân bay quốc tế Narita
[sửa]Chuyến bay
[sửa]Các máy bay hiện tại
Tổng số máy bay của Vietnam Airlines (đến ngày 1 tháng 12 năm 2011) [36]:
Máy bay Hình Tổng Đặt hàng Hành khách
(Business/Economy) Tuyến bay chính Ghi chú
Vietnam Airlines Fleet
Airbus A320-200 10 0 160 (0/0/162)
150 (12/0/138) Nội địa và khu vực
Việt Nam và Trung Quốc
Airbus A321-231 21 30 184 (16/0/168) Nội địa và khu vực Mua thêm 19 chiếc vào năm 2010, 1 chiếc cho Cambodia Angkor Air thuê để sử dụng.
Airbus A330-200 11 266 (24/0/242) Khu vực và đường dài
Trung Quốc, Hong Kong, Nhật, Hàn Quốc, Malaysia,
Singapore và Thái Lan Đã giao cho Hãng vào ngày 1/12/2011
Airbus A330 1 0 320 (36/0/284) Khu vực và đường dài
Trung Quốc, Hong Kong, Nhật, Hàn Quốc, Malaysia,
Singapore và Thái Lan ĐÃ TRẢ CHO HÃNG THUÊ MÁY BAY
Airbus A350-900 0 12
Airbus A380-800 0 4[37] Đường dài
Có thể tới Los Angeles, San Francisco, Houston Đã đàm phán và đưa quyết định sử dụng Airbus 380-800, có thể giao cho Hãng vào năm 2015
ATR 72-500 16 0 68 (0/68) Nội địa, Lào, Campuchia, Trung Quốc
Boeing 777-200ER 10 0 282 (54/228)
295 (12/283)
325 (35/290)
338 (32/306) Nội địa và đường dài
Hà Nội, Đà Nẵng, TP.Hồ Chí Minh, Frankfurt,
Moskva, Paris, Melbourne và Sydney
Boeing 787-9 0 4 Sang loại Boeing 787-9 do sức chở lớn hơn
Sẽ Hoạt động đi các châu lục trên thế giới.
Giao vào năm 2014.
Fokker 70 2 0 79 (0/79) Trong nước và khu vực Sử dụng đến năm 2011. Sau đó chuyển qua Airbus A321
Tổng cộng máy bay 74 50 Hãng sẽ có 124 chiếc vào năm 2015.
ATR 72-500 tại sân bay Pháp
[sửa]Các máy bay trước đây
Boeing 707
Boeing 737
Boeing 767
Ilyushin Il-14
Tupolev Tu-134
Yakovlev Yak-40
Antonov An-24
[sửa]An ninh
[sửa]Hệ thống
Theo báo cáo, đã từng có năm vụ không tặc ở Việt Nam. Ba trong số đó xảy ra vào thập niên 1970 trong Chiến tranh Việt Nam. Ba vụ này xảy đến với Air Vietnam, hãng hàng không quốc gia của miền Nam Việt Nam, không phải với các chuyến bay của Vietnam Airlines. Hai vụ khác xảy ra năm 1977 và 1992.
Vietnam Airlines có một ban an ninh riêng trên mỗi chuyến bay. Tất cả các hoạt động an ninh của hãng ở Việt Nam đều đảm nhiệm bởi ban này, kể cả việc khám xét máy bay trước và sau mỗi chuyến bay, cũng như phỏng vấn, kiểm tra và xác minh hành tung của mỗi hành khách. Ban an ninh này còn đảm nhận việc sắp xếp với ban an ninh của sân bay sở tại ở những điểm đến quốc tế, cũng như hợp tác chặt chẽ với lực lượng an ninh quốc gia và địa phương.
Sau vụ tấn công khủng bố vào Hoa Kỳ ngày 11 tháng 9 năm 2001, Vietnam Airlines thông báo một loạt các biện pháp nhằm cải thiện an ninh tại sân bay cũng như trên máy báy, trong đó có:
Những hệ thống khóa mới trên các máy bay cho phép buồng lái hoàn toàn cách ly với cabin hành khách trong suốt chuyến bay.
Bổ sung thêm lực lượng an ninh tại sân bay và tăng cường kiểm tra khách hàng.
Các máy chiếu tia X mới và những dụng cụ soi khác.
[sửa]Các vụ không tặc
Ngày 4 tháng 9 năm 1992: Lý Tống, cựu phi công Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, khống chế chiếc máy bay Airbus A310-300 với 167 hành khách trên đường từ Băng Cốc đến Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi rải truyền đơn chống cộng trên Thành phố Hồ Chí Minh, ông ta nhảy dù. Lực lượng an ninh Việt Nam sau đó đã bắt được ông ta trên mặt đất. Máy bay hạ cánh an toàn, không ai trên máy bay bị thương. Lý Tống sau đó được phóng thích từ nhà tù Hà Nội năm 1998.
Ngày 28 tháng 10 năm 1977: Bốn không tặc người Việt Nam có trang bị vũ khí muốn sang tị nạn Singapore đã khống chế chiếc DC-3 trên đường bay từ Thành phố Hồ Chí Minh đến đảo Phú Quốc với 32 hành khách. Một tiếp viên và một phi công bị thương trước khi tổ lái bị buộc phải hạ cánh ở Singapore. Những tên không tặc đã đầu hàng sau 5 giờ đàm phán với các quan chức Singapore.
[sửa]Đào tạo
[sửa]Đội đào tạo
Theo Tổng giám đốc Hiệp hội các hãng Hàng không châu Á Thái Bình Dương, một hiệp hội doanh nghiệp các hãng hàng không châu Á, ngành hàng không Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm trong việc đào tạo phi công và phi hành đoàn. Tuy nhiên, Vietnam Airlines liên tục cải thiện vấn đề này khá hiệu quả. Ngay từ đầu năm 2000, Vietnam Airlines đã lên kế hoạch đào tạo 400 phi công.
Vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, đào tạo tiếp viên, quản lý nguồn lực tiếp viên và đào tạo phi công là những chương trình tăng cường an toàn được dạy cho các nhân viên của hãng. Hầu hết các các phi công mới người Việt Nam được phân công làm phụ lái trên những máy bay phương Tây. Họ còn được chính các hãng sản xuất máy bay dạy các bài đầu tiên trên mặt đất và mô phỏng bay, cũng như theo học một năm hai lần ở hãng Ansett tại Úc. Tất cả các phi công người Việt Nam cũng như người nước ngoài đều phải học mô phỏng bay hai lần trong năm và được các phi công phương Tây kiểm tra định kỳ. Ở Hà Nội có một mô hình buồng lái máy bay Airbus được dùng để dạy các bài về khói và sơ tán hành khách.
Hầu hết các cơ trưởng và phụ lái của loại máy bay ATR đều là người Việt Nam. Cơ trưởng của máy bay Airbus xấp xỉ một phần ba là người nước ngoài, hai phần ba mang quốc tịch Việt Nam. Tuy nhiên, đến cuối năm 1998, tất cả các cơ trưởng của máy bay Airbus đều là người Việt Nam nhưng những người giảng dạy và các phi công kiểm tra vẫn là người ngoại quốc. Phi hành đoàn của máy bay Fokker đều là người Việt Nam nhưng cũng như Airbus, các người giảng dạy và phi công kiểm tra vẫn là người nước ngoài. Hầu hết các phi công máy bay Boeing đều là người nước ngoài. Tuy vậy, một số phi công Việt Nam đang được đào tạo và phân công phụ lái. Chỉ những phi công phương Tây mới được phép điều khiển các chuyến bay hợp đồng đến các sân bay lạ.
Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam đã ký một hợp đồng với Socfreavia của Pháp thành lập trường đào tạo phi công ở tỉnh Phú Yên vào cuối năm 1998. Chỉ có 40% máy bay Boeing của Vietnam Airlines được điều khiển bởi các phi công Việt Nam trưởng thành từ các chương trình đào tạo ở nước ngoài. Rất nhiều các phi công được đào tạo tại trường Cao đẳng Hàng không Úc của Hawker de Havilland tại Adelaide, Úc.
Bảo trì
Chu kỳ bảo trì máy bay thường được thực hiện khá chặt chẽ theo sự chỉ dẫn của nhà sản xuất. Những bảo dưỡng quan trọng với động cơ và cánh quạt được giao cho các cơ sở bảo dưỡng nước ngoài với đầy đủ các tiêu chuẩn. Tuy vậy, việc bảo dưỡng đang dần được chuyển về trong nước. Chưa có sai sót nghiêm trọng nào xảy ra với việc bảo dưỡng máy bay trong suốt lịch sử của Vietnam Airlines.
Kể từ ngày 1 tháng 7 năm 1998, Vietnam Airlines bắt đầu tự sửa chữa và bảo dưỡng máy bay. Từ đó đến nay, các kỹ thuật viên người Việt Nam đã sửa chữa và bảo dưỡng các loại máy bay như Airbus A320, ATR72, Fokker và học bắt đầu việc kiểm tra đối với các máy bay Boeing kể từ năm 1999. Việc chuyển giao công nghệ sửa chữa và bảo dưỡng từ Airbus sang Vietnam Airlines đã giúp hãng tiết kiệm được 20 triệu USD mỗi năm. Tháng 8 năm 1998, 15 kỹ thuật viên của hãng đã tham gia khóa học sửa chữa và bảo dưỡng máy bay tại trung tâm của Boeing ở Seattle, Hoa Kỳ. Hãng còn gửi 45 kỹ thuật viên chuyên về máy móc và truyền dẫn vô tuyến đến tham gia khóa học với Boeing, kết thúc vào năm 1999. Các kỹ thuật viên được cấp chứng chỉ công nhận bởi Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam. Thêm vào đó, tháng 6 năm 1998, Boeing kí một biên bản ghi nhớ với Vietnam Airlines rằng, Boeing sẽ chịu toàn bộ chi phí giúp Vietnam Airlines bảo dưỡng và cung cấp các chương trình hỗ trợ kỹ thuật trong việc nâng cấp trung tâm bảo dưỡng máy bay tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất để trung tâm này có đủ khả năm bảo dưỡng máy bay Boeing 767.
Tháng 4 năm 1998, cùng với các nhà đầu tư khác, Vietnam Airlines chi 1 triệu USD thành lập một xưởng bảo trì lốp và thắng máy bay tại Aircraft Enterprise A75 ở Thành phố Hồ Chí Minh, với sự trợ giúp của Japan Airlines. Sau khi hoàn thành, nhà xưởng này có một cơ sở đại tu lốp, bánh, thắng máy bay trị giá 16 triệu USD cùng với một cơ sở thử nghiệm và sửa chữa các trang thiết bị điện tử hàng không trị giá 12 triệu USD.
Region Air của Singapore và Park Aviation của Ireland cũng hỗ trợ kỹ thuật và bảo dưỡng cho Vietnam Airlines.
Hiện nay việc bảo trì của VietNam Airlines do công ty kỹ thuật máy bay Vaeco đảm nhận, Vaeco ra đời năm 2009 trên cơ sở hợp nhất các tổ chức bảo dưỡng của Vietnam Airlines trên toàn quốc. Năm 2010, Vaeco đã được Cục Hàng không Hoa Kỳ FAA phê chuẩn chứng chỉ bảo dưỡng FAR-145, là đơn vị đầu tiên trong ngành hàng không Việt Nam được Cục Hàng không Hoa kỳ phê chuẩn.
Ngoài việc thực hiện bảo trì máy bay cho Vietnam Airlines, Vaeco đang thực hiện bảo dưỡng theo hợp đồng cho hơn 20 hãng hàng không khác, chủ yếu là bảo dưỡng Ngoại trường. Công ty đã bắt đầu có thực hiện bảo dưỡng Hangar Check cho Lao Airlines, Cambodia Angkor Air, Cebu Pacific...
Ở Việt Nam không có cơ sở nào sản xuất máy bay và các bộ phận máy bay. Boeing chiếm 35% thị trường phân phối ở Việt Nam, và General Electric cung cấp động cơ cho các máy bay của Boeing.
Bên cạnh những cơ sơ tự bảo dưỡng của mình, Vietnam Airlines còn có những hợp đồng bảo dưỡng máy bay với Air France, AMECO của Trung Quốc, China Airlines, Evergreen Aviation Technologies, GAMECO, Hong Kong Aircraft Engineering Co, Lufthansa AERO, MTU Maintenance Hanover, Royal Brunei Airlines, Safe Air của New Zealand, và TAT Industries của Pháp.
Tình hình tài chính
Vietnam Airlines do Chính phủ Việt Nam sở hữu, hãng còn có công ty con là Công ty bay dịch vụ hàng không VASCO. Trước năm 2005, hãng đã từng nắm giữ đến 86% cổ phần của hãng hàng không cổ phần Jetstar Pacific, với tư cách đại diện cho cổ phần của chính phủ Việt Nam. Trong tương lai, hãng con VASCO cũng sẽ được tách riêng thành hãng hàng không độc lập.
Vietnam Airlines tăng trưởng tốt với số lượng hành khách tăng 37% mỗi năm cho đến 1997 khi cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á và những yếu tố tiêu cực khác làm giảm hiệu quả kinh doanh của hãng. Tuy vậy, hãng vẫn có lợi nhuận trong suốt cuộc khủng hoảng. Trong hai năm 1996 và 1997, hãng thông báo lợi nhuận hơn 100 triệu USD mỗi năm [cần dẫn nguồn]. Năm 1998, lợi nhuận giảm xuống chỉ còn khoảng 7 triệu USD. Lợi nhuận tăng lên 59 triệu USD vào năm 1999. Sau vụ tấn công 11 tháng 9 vào Hoa Kỳ, trong lúc nhiều hãng hàng không phải vật lộn, thu nhập từ vận tải hành khách của Vietnam Airlines lại tăng đột ngột. Hãng đã vận chuyển hơn 4 triệu hành khách trong năm 2002, tăng 18% so với năm trước. Vận chuyển hàng hóa tăng 20% trong cùng thời kì đó. Và kết quả là năm 2002, lợi nhuận của hãng tăng lên 35,77 triệu USD. Bất chấp sự bùng phát của dịch SARS, hãng thông báo lợi nhuận 26,2 triệu USD trong năm 2003. Trong vòng 11 tháng đầu năm 2005, hãng vận chuyển 6,8 triệu lượt khách với thu nhập gần 1,37 tỷ USD. Năm 2007, hãng đã vận chuyển 8,1 triệu hành khách. [cần dẫn nguồn].
Doanh thu năm 2008 của công ty là 1,56 tỉ đôla (so với 1,27 tỉ đôla trong năm 2007) và lợi nhuận trước thuế và lãi là 14 triệu đôla (giảm so với 23 triệu đôla của năm 2007) với lưu lượng hành khách vận chuyển được là 8,8 triệu lượt khách [38].
Tình hình tài chính của Vietnam Airlines tăng trưởng khá tốt. Hãng đang có kế hoạch tăng số máy bay và số điểm đến trong những năm sắp tới.
Thị phần và cạnh tranh
Cho đến cuối năm 2011, Vietnam Airlines chiếm khoảng 80% thị phần thị trường hàng không nội địa tại Việt Nam, các phần trăm thị phần còn lại thuộc về Jetstar Pacific Airlines - JPA (khoảng 17%), và Air Mekong, Vasco và VietJetAir (chia sẻ 3% còn lại) [39]. Sau một thời gian hoạt động do khai thác không hiệu quả, JPA thua lỗ kéo dài, Bộ Tài chính và Bộ Giao thông Vận tải đang xem xét chuyển số cổ phần mà Nhà nước Việt Nam thông qua SCIC đang nắm giữ tại Jetstar Pacific cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines). Điều này đã dấy lên sự lo ngại là bước lùi lớn về mặt cạnh tranh của thị trường hàng không nội địa và người tiêu dùng chịu thiệt vì Vietnam Airlines khi đó sẽ nắm khoảng 97% thị phần và có thể độc quyền về giá [39][40].
Về quốc tế, Vietnam Airlines nắm giữ 40% thị phần khách du lịch bay đến và rời Việt Nam. Điều này rất có ý nghĩa đối với hãng vì hai phần ba thu nhập của hãng là từ hành khách quốc tế.
Tương lai Vietnam Airlines
Theo được biết, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam - Vietnam Airlines là hãng hàng không đang đứng thứ 4 Đông Nam Á. Sau cuộc gặp họp với Thủ tướng Chính phủ vào tháng 3 năm 2009, Vietnam Airlines đã đề ra mục tiêu đứng thứ 2 Đông Nam Á chỉ sau Hãng Singapore Airlines, cho dù một số hãng hàng không Đông Nam Á đều là các hãng nổi tiếng thế giới. Đề xuất này của lãnh đạo Vietnam Airlines đã được thủ tướng chính phủ đồng ý và chỉ đạo các ban ngành liên quan cần có chính sách tạo điều kiện cho Vietnam Airlines hoàn thành được mục tiêu. Tuy nhiên, cũng có rất nhiều du khách phản hồi là Vietnam Airlines bắt buộc phải đứng nhất Đông Nam Á[cần dẫn nguồn]. Với đội bay trẻ, tốc độ hiện đại hóa đội bay nhanh và tiềm lực về kinh tế, tài chính, cùng các chính sách hợp lý Vietnam Airlines sẽ sớm đạt được mục tiêu.
[sửa]Xem thêm
